Art. 135.
1. Policjant:
1) zatrzyma wydane w kraju prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku:
a) uzasadnionego podejrzenia, że kierujący pojazdem znajduje się w stanie
nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego
podobnie do alkoholu,
b) gdy upłynął termin ważności prawa jazdy,
c) przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie
przepisów ruchu drogowego w okresie 5 lat od wydania skierowania na kurs
reedukacyjny, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia
5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami,
[d) przekroczenia przez kierującego pojazdem w okresie 1 roku od dnia
wydania po raz pierwszy prawa jazdy liczby 20 punktów za naruszenie
przepisów ruchu drogowego lub stwierdzenia, na podstawie prawomocnych
rozstrzygnięć, że w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa
jazdy popełnił on przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji
lub trzy wykroczenia określone w art. 86 § 1 lub 2, art. 87 § 1, art. 92a w
przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h lub
art. 98 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2021 r.
poz. 281),]
2) zatrzyma wydane w kraju prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku
ujawnienia czynu polegającego na:
a) kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej
niż 50 km/h na obszarze zabudowanym lub
b) przewożeniu osób w liczbie przekraczającej liczbę miejsc określoną
w dowodzie rejestracyjnym (pozwoleniu czasowym) lub wynikającą
z konstrukcyjnego przeznaczenia pojazdu niepodlegającego rejestracji;
przepis nie dotyczy przewozu osób autobusem w publicznym transporcie
zbiorowym w gminnych, powiatowych i wojewódzkich przewozach
pasażerskich w rozumieniu ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym
transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 1944 i 2400), o ile
w pojeździe przewidziane są miejsca stojące;
2a) zatrzyma wydane w kraju prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku
ujawnienia podczas kontroli drogowej, że kierowca wykonujący przewóz
drogowy, do którego mają zastosowanie przepisy rozporządzenia (WE)
nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r.
w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się
do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG)
nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady
(EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1, z późn. zm. ) lub
umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących
międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia
1 lipca 1970 r., podczas bieżącego dziennego czasu prowadzenia pojazdu
wykonywał ten przewóz pojazdem wyposażonym w tachograf:
a) wbrew obowiązkowi nie rejestrując za pomocą tachografu na wykresówce
lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności
kierowcy lub przebytej drogi, b) używając cudzej karty kierowcy, używając co najmniej dwóch własnych
kart kierowcy, używając cudzej wykresówki, używając jednocześnie kilku
wykresówek,
c) korzystając z niedozwolonego urządzenia, przedmiotu lub zmienionego
oprogramowania umożliwiającego lub powodującego podrabianie lub
przerabianie danych rejestrowanych przez tachograf,
d) jeżeli tachograf został odłączony;
3) może zatrzymać wydane w kraju prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku
uzasadnionego podejrzenia, że kierowca popełnił przestępstwo lub wykroczenie,
za które może być orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów.
2. Przepisu ust. 1 pkt 2 lit. b nie stosuje się, jeżeli liczba przewożonych osób
w sposób, o którym mowa w tym przepisie, nie przekracza:
1) 5 – w przypadku przewożenia ich autobusem;
2) 2 – w przypadku przewożenia ich samochodem osobowym, samochodem
ciężarowym lub w przyczepie ciągniętej przez ciągnik rolniczy lub pojazd
wolnobieżny.
3. Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się, jeżeli kierujący pojazdem dopuścił się
naruszenia, o którym mowa w tym przepisie, działając w celu uchylenia
bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru chronionemu prawem, jeżeli
niebezpieczeństwa tego nie można było uniknąć inaczej, a poświęcone dobro
w postaci bezpieczeństwa na drodze przedstawiało wartość niższą od dobra
ratowanego.
4. Pokwitowanie zatrzymania prawa jazdy z przyczyn, o których mowa
w ust. 1 pkt 1 lit. b oraz pkt 3, uprawnia do kierowania pojazdem w ciągu 7 dni.
5. Pokwitowanie zatrzymania prawa jazdy z przyczyn, o których mowa
w ust. 1 pkt 1 lit. c oraz f oraz pkt 2 i 2a, uprawnia do kierowania pojazdem w okresie
24 godzin od chwili zatrzymania.
6. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. e, w zakresie braku
dokumentu, o którym mowa w art. 38 ust. 1 pkt 3a lub 4a, starosta wydaje zatrzymane
prawo jazdy przez wprowadzenie do centralnej ewidencji kierowców informacji
o zwrocie, po przedstawieniu brakującego dokumentu.
Art. 135a.
1. Policjant:
1) zatrzyma prawo jazdy wydane przez państwo inne niż Rzeczpospolita Polska za
pokwitowaniem w przypadku:
a) uzasadnionego podejrzenia, że kierujący pojazdem znajduje się w stanie
nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego
podobnie do alkoholu,
b) stwierdzenia zniszczenia prawa jazdy w stopniu powodującym jego
nieczytelność,
c) podejrzenia podrobienia lub przerobienia prawa jazdy,
d) gdy upłynął termin ważności prawa jazdy,
e) gdy wobec kierującego pojazdem wydane zostało postanowienie lub
decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy,
f) gdy wobec kierującego pojazdem orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów
lub wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami,
g) przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie
przepisów ruchu drogowego w okresie 5 lat od wydania skierowania na kurs
reedukacyjny, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia
5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami,
[h) przekroczenia przez kierującego pojazdem w okresie 1 roku od dnia
wydania po raz pierwszy prawa jazdy liczby 20 punktów za naruszenie
przepisów ruchu drogowego lub stwierdzenia, na podstawie prawomocnych
rozstrzygnięć, że w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa
jazdy popełnił on przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji
lub trzy wykroczenia określone w art. 86 § 1 lub 2, art. 87 § 1, art. 92a w
przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h lub
art. 98 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń,]
2) zatrzyma prawo jazdy wydane przez państwo inne niż Rzeczpospolita Polska za
pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na:
a) kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej
niż 50 km/h na obszarze zabudowanym lub
b) przewożeniu osób w liczbie przekraczającej liczbę miejsc określoną
w dowodzie rejestracyjnym (pozwoleniu czasowym) lub wynikającą
z konstrukcyjnego przeznaczenia pojazdu niepodlegającego rejestracji;
przepis nie dotyczy przewozu osób autobusem w publicznym transporcie
zbiorowym w gminnych, powiatowych i wojewódzkich przewozach
pasażerskich w rozumieniu ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym
transporcie zbiorowym, o ile w pojeździe przewidziane są miejsca stojące;
2a) zatrzyma prawo jazdy wydane przez państwo inne niż Rzeczpospolita Polska
za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia podczas kontroli drogowej, że
kierowca wykonujący przewóz drogowy, do którego mają zastosowanie przepisy
rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych
odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia
Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego
rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 lub umowy europejskiej dotyczącej
pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe
(AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r., podczas bieżącego
dziennego czasu prowadzenia pojazdu wykonywał ten przewóz pojazdem
wyposażonym w tachograf: a) wbrew obowiązkowi nie rejestrując za pomocą tachografu na wykresówce
lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności
kierowcy lub przebytej drogi,
b) używając cudzej karty kierowcy, używając co najmniej dwóch własnych
kart kierowcy, używając cudzej wykresówki, używając jednocześnie kilku
wykresówek,
c) korzystając z niedozwolonego urządzenia, przedmiotu lub zmienionego
oprogramowania umożliwiającego lub powodującego podrabianie lub
przerabianie danych rejestrowanych przez tachograf,
d) jeżeli tachograf został odłączony;
3) może zatrzymać prawo jazdy wydane przez państwo inne niż Rzeczpospolita
Polska za pokwitowaniem w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że kierowca
popełnił przestępstwo lub wykroczenie, za które może być orzeczony zakaz
prowadzenia pojazdów.
2. Przepisu ust. 1 pkt 2 lit. b nie stosuje się, jeżeli liczba przewożonych osób
w sposób, o którym mowa w tym przepisie, nie przekracza:
1) 5 – w przypadku przewożenia ich autobusem;
2) 2 – w przypadku przewożenia ich samochodem osobowym, samochodem
ciężarowym lub w przyczepie ciągniętej przez ciągnik rolniczy lub pojazd
wolnobieżny.
3. Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się, jeżeli kierujący pojazdem dopuścił się
naruszenia, o którym mowa w tym przepisie, działając w celu uchylenia
bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru chronionemu prawem, jeżeli
niebezpieczeństwa tego nie można było uniknąć inaczej, a poświęcone dobro
w postaci bezpieczeństwa na drodze przedstawiało wartość niższą od dobra
ratowanego.
4. Kierujący, o którym mowa w art. 136 ust. 3, jest obowiązany podać organowi
kontroli ruchu drogowego adres do doręczeń. W przypadku niewskazania adresu do
doręczeń stosuje się przepisy art. 40 § 4 i 5 Kodeksu postępowania administracyjnego,
o czym poucza się kierującego.
5. Pokwitowanie zatrzymania prawa jazdy z przyczyn, o których mowa
w ust. 1 pkt 1 lit. b–d oraz pkt 3, uprawnia do kierowania pojazdem w ciągu 7 dni. 6. Pokwitowanie zatrzymania prawa jazdy z przyczyn, o których mowa
w ust. 1 pkt 1 lit. g oraz j, a także pkt 2 i 2a, uprawnia do kierowania pojazdem
w okresie 24 godzin od chwili zatrzymania, a w przypadku, o którym mowa
w art. 136 ust. 3 – w okresie 72 godzin.
7. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. i, w zakresie braku
dokumentu, o którym mowa w art. 38 ust. 1 pkt 3a lub 4a, starosta wydaje zatrzymane
prawo jazdy po przedstawieniu dokumentu.
Art. 135b.
1. Zatrzymanie wydanego w kraju prawa jazdy następuje przez
wprowadzenie informacji o zatrzymaniu do centralnej ewidencji kierowców
niezwłocznie po stwierdzeniu wystąpienia przesłanek określonych w art. 135 ust. 1.
2. Zatrzymanie prawa jazdy wydanego przez państwo inne niż Rzeczpospolita
Polska następuje przez zatrzymanie okazanego dokumentu niezwłocznie po
stwierdzeniu wystąpienia przesłanek określonych w art. 135a ust. 1.
<
Art. 135c.
Policjant zatrzyma kartę kwalifikacji kierowcy za
pokwitowaniem w razie jej unieważnienia.>
Art. 136.
1. W przypadku, o którym mowa w art. 135b ust. 1, Policja przekazuje
niezwłocznie, jednak nie później niż w ciągu 7 dni od dnia zatrzymania prawa jazdy,
informację o zatrzymaniu prawa jazdy, według właściwości, sądowi uprawnionemu
do rozpoznania sprawy o wykroczenie, prokuratorowi lub staroście.
2. W przypadku, o którym mowa w art. 135b ust. 2, zatrzymany dokument,
z wyjątkiem przypadku określonego w art. 135a ust. 1 pkt 1 lit. c, Policja przekazuje
niezwłocznie, jednak nie później niż w ciągu 7 dni od dnia zatrzymania dokumentu,
według właściwości, sądowi uprawnionemu do rozpoznania sprawy o wykroczenie,
prokuratorowi lub staroście.
3. Jeżeli prawo jazdy zostało wydane przez państwo inne niż Rzeczpospolita
Polska i kierujący pojazdem nie ma miejsca zamieszkania na jej terytorium, prawo
jazdy przekazuje się niezwłocznie staroście właściwemu ze względu na miejsce
naruszenia przepisów prawa o ruchu drogowym. Starosta niezwłocznie przekazuje
zatrzymane prawo jazdy do właściwego organu państwa, w którym zostało ono
wydane.
4. W przypadku przeprowadzenia badania krwi lub moczu dla oceny trzeźwości
lub zawartości środka działającego podobnie do alkoholu:
1) w przypadku, o którym mowa w art. 135b ust. 1, informację o zatrzymaniu
prawa jazdy przekazuje się wraz z wynikiem tego badania; jeżeli jednak wynik
tego badania nie został uzyskany w ciągu 30 dni od dnia zatrzymania prawa
jazdy, niezwłocznie wprowadza się do centralnej ewidencji kierowców
informację o jego zwrocie;
2) w przypadku, o którym mowa w art. 135b ust. 2, prawo jazdy przekazuje się
wraz z wynikiem tego badania; jeżeli jednak wynik tego badania nie został
uzyskany w ciągu 30 dni od dnia zatrzymania prawa jazdy, niezwłocznie zwraca
się je właścicielowi.
<5. W przypadku, o którym mowa w art. 135c, zatrzymaną kartę
kwalifikacji kierowcy Policja przekazuje niezwłocznie, nie później niż w ciągu
7 dni od dnia zatrzymania tej karty, staroście, który ją wydał.>
Art. 137.
1. Postanowienie o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadkach
określonych w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 3 i w art. 135a ust. 1 pkt 1 lit. a oraz
pkt 3, wydaje w terminie 14 dni odpowiednio od dnia otrzymania informacji
o zatrzymaniu prawa jazdy albo od dnia otrzymania prawa jazdy:
1) prokurator – w toku postępowania przygotowawczego, a sąd – po przekazaniu
sprawy do sądu;
2) w sprawie o wykroczenie – sąd właściwy do rozpoznania sprawy.
2. O wydaniu postanowienia o zatrzymaniu prawa jazdy zawiadamia się
właściwego starostę.
3. Na postanowienie o zatrzymaniu prawa jazdy służy zażalenie.
4. W przypadku gdy nie wydano postanowienia o zatrzymaniu prawa jazdy,
postanowienie o zwrocie zatrzymanego prawa jazdy wydaje odpowiednio:
1) prokurator, zawiadamiając o tym organ, który zatrzymał prawo jazdy;
2) sąd, przy czym w przypadku prawa jazdy wydanego w kraju o wydaniu
postanowienia sąd zawiadamia organ, który wydał prawo jazdy.
5. Postanowienie o zwrocie zatrzymanego prawa jazdy doręcza się jego
właścicielowi.
6. Zwrot zatrzymanego prawa jazdy wydanego w kraju następuje przez
wprowadzenie informacji o zwrocie do centralnej ewidencji kierowców:
1) przez organ, który je zatrzymał – po otrzymaniu zawiadomienia o wydaniu przez
prokuratora postanowienia o zwrocie zatrzymanego prawa jazdy lub po okazaniu
tego postanowienia;
2) przez organ, który je wydał – po otrzymaniu zawiadomienia o wydaniu przez sąd
postanowienia o zwrocie zatrzymanego prawa jazdy lub po okazaniu tego
postanowienia.
Art. 139.
1. Przepisy art. 135 i art. 135b–137 dotyczące wydanego w kraju
prawa jazdy stosuje się odpowiednio do pozwolenia na kierowanie tramwajem.
2. Przepisu art. 135–135b nie stosuje się do szefów i cudzoziemskiego personelu
przedstawicielstw dyplomatycznych, urzędów konsularnych państw obcych oraz misji
specjalnych i organizacji międzynarodowych korzystających z przywilejów
i immunitetów dyplomatycznych lub konsularnych na mocy ustaw, umów bądź
powszechnie uznanych zwyczajów międzynarodowych lub na zasadzie wzajemności,
a także do innych osób korzystających z tych przywilejów i immunitetów.
3. W stosunku do żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową oraz innych
osób kierujących pojazdami Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej uprawnienia
i obowiązki policjantów określone w art. 135 ust. 1, art. 135a ust. 1, art. 135b,
art. 136 ust. 1 i 2 oraz art. 137 ust. 6 pkt 1 wykonują również żołnierze Żandarmerii
Wojskowej.
4. W przypadku kontroli, o której mowa w art. 129a ust. 1, uprawnienia
i obowiązki policjantów określone w art. 135 ust. 1, art. 135a ust. 1, art. 135b, art.
135c, art. 136 ust. 1, 2 i 5 oraz art. 137 ust. 6 pkt 1 wykonują w stosunku do
kierujących pojazdami również inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.