Art. 140aa.
1. Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych
bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami
określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji
administracyjnej.
1a. W przypadku braku:
1) wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie,
2) wymaganego wyposażenia lub oznakowania pojazdu wykonującego
pilotowanie,
3) wymaganego szkolenia, o którym mowa w art. 6 ust. 3a, przez pilota
– nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.
2. Decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1
i 1a, wydaje właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ Policji,
Inspekcji Transportu Drogowego, Straży Granicznej, naczelnik urzędu celno-
skarbowego lub zarządca drogi.
3. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na:
1) podmiot wykonujący przejazd;
2) podmiot wykonujący czynności ładunkowe, jeżeli wykonał te czynności w
sposób powodujący przekroczenie któregokolwiek z wymiarów, nacisków osi
lub masy całkowitej pojazdu lub zespołu pojazdów, w stosunku do wartości
dopuszczalnych lub wartości określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art.
64 ust. 1 pkt 1, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał
wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1;
3) podmiot wykonujący inne niż wymienione w pkt 2 czynności związane z
przejazdem pojazdu nienormatywnego, w szczególności na organizatora
transportu, nadawcę, odbiorcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody
wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia
określonego w ust. 1.
3a. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1a, nakłada się na:
1) podmiot wykonujący przejazd – w przypadku, o którym mowa w ust. 1a pkt 1; 2) podmiot wykonujący pilotowanie – w przypadku, o którym mowa w ust. 1a pkt
2 i 3.
3b. Kary, o której mowa w ust. 1, za przejazd pojazdu nienormatywnego bez
zezwolenia kategorii V albo z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu
wskazanymi w tym zezwoleniu, w zakresie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi
napędowej nie nakłada się, w przypadku gdy kontrolujący stwierdził jednoczesne
naruszenie zakazu, o którym mowa w art. 41 ust. 2 albo art. 41a ust. 1 ustawy z dnia
21 marca 1985 r. o drogach publicznych, albo przekroczenie dopuszczalnego nacisku
pojedynczej osi napędowej, o którym mowa w art. 41b ust. 1 albo 3 tej ustawy.
4. Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której
mowa w ust. 1 i ust. 1a pkt 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie
wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że ten podmiot:
a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z
przejazdem,
b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub
2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza
dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa
w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu
w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.
5. Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której
mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd oraz inne czynności
związane z przejazdem drogowym pojazdów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
6. W przypadku stwierdzenia przejazdu po drogach publicznych pojazdów
nienormatywnych należących do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej bez
zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia organ
kontroli, o którym mowa w ust. 2, powiadamia właściwy terytorialnie ze względu na
miejsce przeprowadzenia kontroli organ Żandarmerii Wojskowej.
7. Organ Żandarmerii Wojskowej, o którym mowa w ust. 6, występuje do
dowódcy jednostki wojskowej organizującej przejazd drogowy lub do jego
przełożonego z wnioskiem o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, na zasadach
określonych w ustawie z dnia 9 października 2009 r. o dyscyplinie wojskowej (Dz. U.
z 2019 r. poz. 1508 i 2020).
Art. 140ab.
1. Karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się
w wysokości:
1) 1500 zł – za brak zezwolenia kategorii I;
2) 5000 zł – za brak zezwolenia kategorii II–IV;
3) za brak zezwolenia kategorii V:
a) 6000 zł – gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub
wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,
b) 10 000 zł – gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub
wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i
nie więcej niż 20%,
c) 15 000 zł – w pozostałych przypadkach;
4) 5000 zł – za przejazd pojazdu nienormatywnego przez most lub wiadukt bez
potwierdzonego zawiadomienia zarządcy drogi, o którym mowa w art. 64c
ust. 9;
5) 3000 zł – za przejazd pojazdu nienormatywnego przez most lub wiadukt
niezgodnie z warunkami określonymi przez zarządcę drogi, o którym mowa
w art. 64c ust. 9;
6) 6000 zł – za przejazd pojazdu nienormatywnego przez most lub wiadukt przy
zgłoszonym przez zarządcę drogi sprzeciwie, o którym mowa w art. 64c ust. 10;
7) 2000 zł – za niedotrzymanie warunków przejazdu określonych dla zezwolenia
kategorii V lub podanych w tym dokumencie, innych niż parametry techniczne
pojazdu lub zespołu pojazdów.
2. W przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd
pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
3. Karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1a, ustala się w wysokości:
1) 3000 zł – za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie;
2) 2000 zł – za brak wymaganego wyposażenia lub oznakowania pojazdu
wykonującego pilotowanie;
3) 2000 zł – za brak wymaganego szkolenia, o którym mowa w art. 6 ust. 3a.
Art. 140ac.
1. Od decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej, o której mowa w art.
140aa ust. 1 i 1a, przysługuje odwołanie do organu nadrzędnego w stosunku do organu,
który tę karę wymierzył, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. 2. Decyzja ostateczna podlega wykonaniu po upływie 30 dni od jej doręczenia,
chyba że wstrzymano jej wykonanie. Organ kontroli, który wydał decyzję ostateczną,
z urzędu wstrzymuje jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje
zażalenie, w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
3. Karę pieniężną uiszcza się w formie przekazu na wskazany w decyzji
rachunek bankowy. Koszty związane z jej przekazaniem pokrywa obowiązany
podmiot.
4. Kara pieniężna, o której mowa w ust. 2, podlega przymusowemu ściągnięciu
w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu
egzekucyjnym w administracji.
5. Obowiązek uiszczenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 2, przedawnia się
z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym kara powinna zostać
uiszczona.
Art. 140ad.
1. W przypadku gdy podczas kontroli zostanie stwierdzone
naruszenie, o którym mowa w art. 140aa ust. 1, przez zagraniczny podmiot mający
siedzibę w państwie, z którym Rzeczpospolita Polska nie jest związana umową
o wzajemnej egzekucji kar pieniężnych, osoba przeprowadzająca kontrolę pobiera
kaucję w wysokości odpowiadającej przewidywanej karze pieniężnej.
2. Kaucję pobiera się:
1) podczas kontroli na drodze – w formie gotówkowej, za pokwitowaniem na druku
ścisłego zarachowania, lub za pomocą karty płatniczej;
2) w terminie późniejszym – w formie przelewu na wyodrębniony rachunek
bankowy organu prowadzącego postępowanie administracyjne w sprawie
o nałożenie kary, a w przypadku poboru kaucji przez naczelnika urzędu celno-
-skarbowego – na wyodrębniony rachunek bankowy urzędu skarbowego
określony w przepisach odrębnych, przy czym koszty przelewów ponosi
obowiązany podmiot.
3. Kaucja przechowywana jest na nieoprocentowanym rachunku bankowym,
o którym mowa w ust. 2 pkt 2. Koszty związane z uiszczeniem kaucji w formie
przelewu na rachunek bankowy lub za pomocą karty płatniczej – związane
z autoryzacją transakcji i przekazem środków na właściwy rachunek bankowy –
pokrywa obowiązany podmiot.
4. Kaucję przekazuje się:
1) na rachunek bankowy określony w decyzji o nałożeniu kary, w terminie,
o którym mowa w art. 140 ac ust. 2, albo
2) na rachunek bankowy podmiotu, który ją wpłacił, w terminie 7 dni od dnia
uprawomocnienia się decyzji lub orzeczenia uchylającego decyzję o nałożeniu
kary pieniężnej.
5. W przypadku gdy wysokość nałożonej kary jest mniejsza od wysokości
pobranej kaucji, do powstałej różnicy stosuje się odpowiednio przepis ust. 4 pkt 2.
6. Odpowiedzialność za szkody spowodowane ruchem pojazdów
nienormatywnych ponosi wykonujący przejazd pojazdem nienormatywnym.
7. W przypadku gdy podczas kontroli zostanie stwierdzone naruszenie, o którym
mowa w art. 140aa ust. 1 lub 1a, przez podmiot, o którym mowa w ust. 1, osoba
przeprowadzająca kontrolę na drodze zatrzymuje, za pokwitowaniem, dokumenty
dotyczące przejazdu pojazdu nienormatywnego oraz dowód rejestracyjny (pozwolenie
czasowe) pojazdu i usuwa pojazd, na koszt podmiotu wykonującego przejazd
pojazdem nienormatywnym, na parking strzeżony, o którym mowa w art. 130a ust. 5c,
a jeżeli ze względu na wymiary lub masę pojazdu umieszczenie pojazdu na tym
parkingu jest niemożliwe – na inny, w miarę możliwości najbliższy parking strzeżony,
jeżeli:
1) nie pobrano kaucji lub
2) nie usunięto stwierdzonego naruszenia.
Art. 140ae.
1. Kary pieniężne, o których mowa w art. 140aa ust. 1 i 1a, są
przekazywane odpowiednio do budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub na
wyodrębniony rachunek bankowy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.
2. Środki z tytułu kar gromadzone na wyodrębnionym rachunku bankowym
Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad są przekazywane w terminie
pierwszych 2 dni roboczych po upływie tygodnia, w którym wpłynęły, na rachunek
Krajowego Funduszu Drogowego, z przeznaczeniem na budowę lub przebudowę dróg
krajowych, drogowych obiektów inżynierskich i przepraw promowych oraz na zakup
urządzeń do ważenia pojazdów.
3. Urzędy celno-skarbowe otrzymują prowizję od pobranych kar pieniężnych w
wysokości 12% nałożonej kary.
4. Prowizja, o której mowa w ust. 3, stanowi dochód budżetu państwa. 4a. Wojewódzkie inspektoraty transportu drogowego otrzymują prowizję od
pobranych kar pieniężnych w wysokości 12% nałożonej kary. Prowizja stanowi
wpływ Funduszu rozwoju przewozów autobusowych, o którym mowa w ustawie z
dnia 16 maja 2019 r. o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze
użyteczności publicznej (Dz. U. poz. 1123, z 2020 r. poz. 875, 1565, 1747 i 2338 oraz
z 2021 r. poz. 223).
5. Od kar pieniężnych urzędy celno-skarbowe i wojewódzkie inspektoraty
transportu drogowego odliczają prowizję, a pozostałą część kary, w terminie 4 dni po
upływie każdych kolejnych 10 dni miesiąca, przekazują odpowiednio do podmiotów
wymienionych w ust. 1.
Art. 140af.
1. Grzywny, o których mowa w art. 96 § 3 ustawy z dnia 20 maja
1971 r. – Kodeks wykroczeń, pobierane przez organy Inspekcji Transportu
Drogowego, nakładane na właściciela lub posiadacza pojazdu, o których mowa w art.
78 ust. 4 i 5 ustawy, stanowią wpływy Funduszu rozwoju przewozów autobusowych
o charakterze użyteczności publicznej, o którym mowa w ustawie z dnia 16 maja 2019
r. o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności
publicznej.
2. Kary porządkowe, o których mowa w art. 49 § 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia
2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, pobierane przez organy
Inspekcji Transportu Drogowego, nakładane na osoby, o których mowa w art. 78 ust.
4 i 5 ustawy, stanowią wpływy Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o
charakterze użyteczności publicznej, o którym mowa w ustawie z dnia 16 maja 2019
r. o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności
publicznej.
Art. 140ag.
1. Grzywny, o których mowa w art. 86, art. 86b, art. 87, art. 90,
art. 92, art. 92a § 2, art. 92b, art. 94 § 1–2, art. 96 § 1 pkt 2 i 3 oraz art. 97a ustawy
z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń, stanowią wpływy Krajowego Funduszu
Drogowego.
2. Właściwy naczelnik urzędu skarbowego oraz Główny Inspektor Transportu
Drogowego przekazują kwoty z grzywien, o których mowa w ust. 1, w terminie
pierwszych dwóch dni roboczych po zakończeniu tygodnia, w którym wpłynęły, na
rachunek Krajowego Funduszu Drogowego z przeznaczeniem na finansowanie:
1) zadań inwestycyjnych związanych z poprawą bezpieczeństwa ruchu drogowego
na drogach krajowych;
2) budowy lub przebudowy dróg krajowych.